Journal Nexus

Nexus 33

Terugkeer

The journal Nexus is only published in Dutch

Carlo Ginzburg hield in 2002 de Nexus-lezing (publicatie in Nexus 35). Als klein kind werd hij met zijn ouders in ballingschap gestuurd. Van zijn moeder, Natalia Ginzburg, bevat dit nummer zowel ‘Winter in de Abruzzen’ over die episode in hun leven, alsook het bijzondere essay ‘Menselijke verhoudingen’.

Zoals Odysseus onlosmakelijk verbonden is met Ithaka, zo is de tweeduizend jaar durende ballingschap van het joodse volk verbonden met Jeruzalem. Met zijn essayOns vaderland, de tekst’ plaatst George Steiner zich echter in de traditie van het jodendom als een anti-nationalistisch, kosmopolitisch geestelijk ideaal, waarvan het wezen, het thuis, gevonden wordt door lezing, interpretatie en het zich eigen maken van ‘de tekst’.

De Roemeen Norman Manea is een van die talloze miljoenen wier leven in de 20ste eeuw getekend werd door ballingschap. Op vijfjarige leeftijd werd hij naar een concentratiekamp in de Oekraïne gedeporteerd. Hij overleeft het kamp en komt terug in een land dat in de greep is van de communistische dictatuur. Na vele omzwervingen keert hij nog eenmaal terug naar zijn geboorteland, het land waaruit hij werd verjaagd omdat hij jood, intellectueel en kunstenaar was. Zijn ervaringen staan in ‘Terugkeer van een relschopper’.