cultuur

De oorlog van allen tegen allen: terreur en angstpolitiek

Benjamin Barber

Dit essay verscheen in Nexus 30-31, ‘Na 11 september Eigentijdse en oneigentijdse beschouwingen’. Bestel hier een exemplaar.

Terrorisme lijkt in eerste instantie een imponerend vertoon van brute macht, maar eigenlijk is het geen machts- maar een angststrategie. Het komt voort uit zwakte (onmacht) en heeft alleen succes doordat het de macht van zijn sterkere tegenstanders tegen henzelf keert. Het is een soort strategisch jiujitsu dat enkel kan winnen door anderen buiten gevecht te stellen en met hun eigen kracht en angst te verslaan. Het diabolische vernuft achter de aanvallen op het World Trade Center en het Pentagon lag duidelijk niet in de wrede maar duivels inventieve inzet van passagiersvliegtuigen als brandbommen, maar in de erop volgende bespeling van de angst die het vliegverkeer en de effectenbeurzen lamlegde. Zo was ook de bioterreur niet als daad effectief (slechts een handvol doden), maar als ontregelingsinstrument (waarvan nog onbekend is of binnenlandse of buitenlandse terroristen zich ervan bedienden). Door de media aan te vallen zaaide ze bij de opiniemakers persoonlijk angst en zorgde ze voor een kettingreactie waardoor de betrekkelijk geringe daadwerkelijke schade de grootste vernieling kon aanrichten.