Politiek

Vrijheid, democratie en overeenstemming

Rached Ghannouchi

Elke definitie van vrijheid lijkt tegenstrijdig met de natuur van dit begrip, dat elke inperking en voorwaarde die eraan gesteld wordt verwerpt. Ook zijn er metafysische theorieën die erop wijzen dat het niet mogelijk is vrijheid te definiëren, bijvoorbeeld de leer van Spinoza. Het enige bewijs van vrijheid is ons gevoel van vrijheid.

Wij hebben het idee dat we vrij zijn wanneer we kunnen kiezen tussen iets wat afgedwongen is en iets wat we afdwingen. Alleen ondersteunen onze gevoelens dat idee niet en zijn onze gevoelens niet voldoende bewijs voor het bestaan van vrijheid, omdat we dingen kunnen voelen terwijl daarna blijkt dat we misleid zijn. Vrijheid is mogelijk in situaties waarin we de redenen van ons handelen niet kennen.

Dit essay verscheen in 2017, in Nexus 77, ‘De laatste revolutie’.
Vertaling Ingrid Goldsman