Essays

De komende tijd vullen we dit online archief, speciaal voor leden, met pareltjes uit uitverkochte Nexus-nummers. Als u zich inschrijft voor onze speciale nieuwsbrief, krijgt u, zodra er een nieuw essay te lezen is, een mailtje met een persoonlijke aanbeveling. Inschrijven kan hier. Nog geen lid? Bekijk hier de voordelen.

Nieuw: U kunt nu ook Engelstalige essays lezen in ons online archief. Ga daarvoor naar de Engelse kant van onze site. Hebt u toegang tot het Nederlandse archief, dan hebt u ook toegang tot de Engelse teksten.

Selecteer

Literatuur

Wie is echter, Poesjkin of Poetin?
Lila Azam Zanganeh

Is een betekenisvolle dialoog tussen politiek en kunst eigenlijk wel mogelijk?

kunst

De tragiek van dubbelzinnigheid
Stefan Hertmans

Antigone leert ons dat het ware lezen een vorm van eindeloos openplooien van lagen is, van steeds dieper verscholen waarheden en inzichten

Geschiedenis

De lopende inventaris
György Konrád

De fantasie, het tweelingbroertje van het geheugen, stelt ons in staat naar de denkbeeldige overkant te varen, die wij toekomst noemen

cultuur

Wat is geestelijke vorming?
Leo Strauss

Geestelijke scholing bestaat uit de bestudering van de belangrijke boeken die de grootste geesten ons hebben nagelaten

kunst

Het geheim van Tristan und Isolde
Bryan Magee

Muzikaal gezien is de opera een concretisering van Schopenhauers doctrine dat het bestaan een ‘web’ is van onbevredigbare verlangens

Literatuur

Ouderdom en schrijverschap
Francesco Petrarca

Ouderdom betekent voor het lichaam ziekte, maar voor de geest gezondheid

Literatuur

Petrarca als briefschrijver
Frans van Dooren

De stijl van Petrarca’s brieven draagt een eigen stempel: geen levenloze imitatie van andermans schrijftrant, maar de expressie van een creatieve eigenzinnigheid.

kunst

Een pleidooi voor porseleinen herderinnetjes
G.K. Chesterton

Ieder beroep zou beslist een ideaalbeeld van gezondheid en geluk moeten kennen

cultuur

Een ‘postseculiere’ samenleving – wat betekent dat?
Jürgen Habermas

In het kielzog van de kritiek op een eurocentrisch blik is er sprake van ‘het einde van de seculariseringstheorie’

Politiek

Beschaving begint in de buurt
Rory Stewart

Plaatselijke leiders kunnen de vervreemding en de abstractheid van internationale projecten vermijden.

Geloof

De theoloog en de rouwende
Moshe Halbertal

Wij beleven de werkelijkheid vanwege de ervaring van het kwaad en niet andersom.

cultuur

Het vaarwel van de muzen
George Steiner

Het Europese humanisme bleek machteloos tegenover de bestialiteit. Deze bestialiteit ontstond precies in het hart van de hogere cultuur.

cultuur

De dood van de kathedralen
Marcel Proust

Kathedralen zijn niet alleen de mooiste monumenten van onze kunst, maar ook de enige die nog hun integrale leven leiden.

kunst

Een verdediging van het onschatbare
Robert Hughes

De grenzen van de kunst worden bepaald door uitmuntendheid. Er zijn manieren om die te interpreteren, maar geen manier om eraan voorbij te gaan.

cultuur

Een festijn van kortstondige hoop
Arnon Grunberg

Wie de ironische levenshouding verwerpt of gewoon blind is voor de ironie, zal haar tegenkomen als tragedie.

Geschiedenis

Getuige van het fascisme
Peter Gay

Hoewel in levensgevaar, bleef Sebastian in Roemenië om getuige te zijn van het leven onder het fascisme.

Politiek

Een politiek humanisme voor de 21e eeuw
Michael Ignatieff

Elke waarde die tot het uiterste wordt nagestreefd, zal tot tirannie leiden.

Literatuur

Brief aan Albert Camus
Koen Schouwenburg

Met deze brief aan Albert Camus won Koen Schouwenburg onze essaywedstrijd 2018.

Politiek

Op zoek naar identiteit
Francis Fukuyama

Het vacuüm in de kern van de liberale democratie is snel gevuld geraakt door de moderne identiteitspolitiek.

Geloof

Een lofzang op de menselijke ziel
Marilynne Robinson

De grote levensvragen zijn nog net zo onbeantwoord als toen de Babyloniërs naar de sterren zijn gaan kijken.

Literatuur

Twee voordrachten over Poesjkin
Joseph Frank

Het was in een bedreigende sfeer dat de intelligentsia bijeenkwam ter ere van Poesjkin, een groot symbool van nationale eenheid (hoopten ze).

Politiek

De tragedie van Midden-Europa
Milan Kundera

De echte tragedie van Midden-Europa is niet Rusland, maar Europa: het Europa dat stond voor een waarde

cultuur

Nadenken over falen
Allan Janik

Voor een wijs mens is er ook in het grootste succes altijd een element van mislukking

Literatuur

Liefde en zee
Tatjana Tolstaja

Wat met Tsjechovs hoofdpersoon gebeurt, komt neer op een metamorfose, zonder enige reden.