Korte geschiedenis

Om het Europees beschavingsideaal te dienen start Rob Riemen in 1991 het tijdschrift Nexus. Sindsdien verschijnt driemaal per jaar een themanummer met bevlogen essays van wetenschappers, kunstenaars, politici en andere vooraanstaande denkers, waarin de grote levensvragen centraal staan. In Nexus gaat het om de betekenis en de waarde van het cultureel erfgoed voor de huidige samenleving.

Sinds 1994 organiseert het Nexus Instituut lezingen, conferenties, symposia en masterclasses waar een internationaal debat over kunstzinnige, levensbeschouwelijke en cultuurfilosofische onderwerpen wordt gevoerd, belicht vanuit de humanistische traditie, met ruimte voor andere stemmen.

Van 1991 tot nu

1991: tijdschrift Nexus
Om het Europees beschavingsideaal te dienen start Rob Riemen in 1991 het tijdschrift Nexus. Sindsdien verschijnt driemaal per jaar een themanummer met bevlogen essays van wetenschappers, kunstenaars, politici en andere vooraanstaande denkers, waarin de grote levensvragen centraal staan.

1994: eerste Nexus-lezing
Op 22 september 1994 hield de befaamde literatuurwetenschapper Edward Said de eerste Nexus-lezing in Tilburg. Vijftien jaar eerder werd Said beroemd met zijn boek Orientalisme en in zijn lezing blikt hij terug op de impact van het boek. Said komt op tv, met vermelding van Nexus, en zo zijn de eerste stappen richting een internationaal cultuurfilosofisch instituut gezet.

1996: eerste Nexus-conferentie
De eerste edities van de jaarlijkse Nexus-conferentie werden nog gehouden in Tilburg. In het voorjaar van 1996 wordt de eerste conferentie georganiseerd met als sprekers onder meer György Konrád, Avishai Margalit, Peter Sellars, Ian Buruma, Allan Janik en Eva Hoffman.

1998: Nexus Bibliotheek
‘Een bibliotheek is onvoltooide eeuwigheid. Hier zijn werken verzameld die de waarheid behoeden voor eeuwige vergetelheid.’ Die woorden zijn de start van de Nexus Bibliotheek, een reeks van hardcoveruitgaves met de mooiste teksten of lezingen die het bewaren waard zijn. Ter gelegenheid van de vijfde Nexus-lezing, verzorgd door Adam Zagajewski, verscheen in oktober 1998 het eerste deeltje Wat zingt, is wat zwijgt, een bloemlezing uit het werk van Zagajewski. In de loop der jaren is de Nexus Bibliotheek aangevuld met bijdragen van George Steiner, Mario Vargas Llosa, Daniel Barenboim en Sonia Gandhi. Het volledige overzicht is hier te vinden.

1999: Vrienden van het Nexus Instituut
Ter ondersteuning van het Nexus Instituut en voor wie de missie van het instituut een warm hart toedraagt, werd in 1999 de ‘Vrienden van het Nexus Instituut’ opgericht. De Vrienden-lidmaatschappen, verkrijgbaar in drie varianten – Amicus, Patronus en Maecenas – bieden verschillende voordelen als blijk van dank, en voor de Vrienden worden geregeld bijzondere ontmoetingen georganiseerd. Zo was er een lunch met de verse Nobelprijswinnaar Mario Vargas Llosa, een persoonlijke ontmoeting met meesterviolist Joshua Bell en diverse diners met sprekers van de Nexus-conferenties. Wie Vriend van Nexus wordt, maakt deel uit van een gevarieerd netwerk van cultuurliefhebbers.

2004: Europe. A Beautiful Idea?
In 2004 was Nederland voorzitter van de EU en in het kader daarvan krijgt Nexus de opdracht een reeks internationale conferenties te organiseren: de aftrap in de Ridderzaal, werkconferenties in Warschau, Berlijn en Washington, en een publieke slotbijeenkomst in Rotterdam. Sprekers zijn onder meer Jacqueline de Romilly, Ivan Fischer, Tzvetan Todorov, prins Hassan bin Talal, Mario Vargas Llosa en José Manuel Barroso. De reeks wordt een onverwacht groot succes en biedt stof voor maar liefst drie Nexus-nummers.

2008: jubileumuitgave Nexus 50
Nexus 50, ‘Europees humanisme. Grammatica van een ongesproken taal’ is een van de bijzonderste uitgaven: de 784 pagina’s dundruk bevatten meer dan vijftig inspirerende essays van onder meer George Steiner, Jürgen Habermas, Francis Fukuyama, Michael Ignatieff, Ivan Klíma, Roger Scruton, David Dubal en Jean Clair. Bovendien schreef Rob Riemen voor deze gelegenheid een mooie geschiedenis van het ontstaan van Nexus in zijn essay ‘Nexus’ genesis’.

2012: Nexus Connect
In maart 2012 lanceert Nexus een jongerenonderdeel onder de titel ‘Nexus Connect’ – tégen het nutsdenken en vóór Bildung. Al snel groeit Connect uit van een handvol enthousiastelingen tot een club met honderden leden. Die leden krijgen niet alleen kortingen, maar maken ook persoonlijk kennis met de Nexus-sprekers tijdens speciale meet & greets. Via essaywedstrijden krijgen de Connecters bovendien de kans om hun stuk te publiceren in Nexus. Bekijk hier wat Nexus Connect tot nu toe organiseerde.

2013: De universiteit van het leven
Het 65e nummer van Nexus verscheen als hardcoveruitgave onder de titel ‘De universiteit van het leven’. Negentien levensreizigers – waaronder Jordi Savall, Bernard Haitink, Avishai Margalit en Antonio Damasio – vertellen in dit bijzondere boek welke wijsheid zij hebben opgedaan aan ‘de universiteit van het leven’.

Wees aandachtig, enthousiast en doortastend. Voor wie zich wil laten inspireren tot nadenken, biedt De universiteit van het leven zeer behartenswaardige stof. – NRC Handelsblad

2015: De terugkeer van Europa
Ter ere van het 25-jarig jubileum van het tijdschrift Nexus verscheen in 2015 Nexus 70, ‘De terugkeer van Europa’. Voor het eerst een nummer met omslag in kleur, met een rijke schakering aan essays: klassieke essays van Victor Hugo, Karl Jaspers en Robert Schuman vormen de ruggengraat en zijn aangevuld met hedendaagse essays van onder meer Colm Tóibín, Timothy Garton Ash, Ivan Krastev, Javier Marías, Philipp Blom en Robert Skidelsky.

2017: Nexus naar Amsterdam
Met de Nexus-lezing van Justice Stephen Breyer kwam er in 2017 een eind aan de samenwerking tussen het Nexus Instituut en de universiteit van Tilburg. In een bomvolle aula werd nog één maal aandachtig geluisterd naar een inspirerende Nexus-lezing. Per 2018 organiseert Nexus de vertrouwde activiteiten vanuit Amsterdam.

2020: Nexus Academy
Ten behoeve van de culturele ontwikkeling en ware Bildung van jongeren presenteert Nexus in 2020 in Amsterdam de Nexus Academy.