Ai Weiwei

China, 1957

Ai Weiwei is een van de allergrootste kunstenaars van dit moment en bovendien wereldvermaard politiek activist. Na zijn opleiding aan de filmacademie van Beijing werd zijn kunst aanvankelijk geprezen door de Chinese autoriteiten. Tussen 1981 en 1993 studeerde Ai Engels en volgde hij verschillende creatieve opleidingen in de Verenigde Staten, waar hij bevriend raakte met beatdichter Allen Ginsberg. Na zijn terugkeer in China in de jaren negentig richtte hij zich in zijn kunst op corruptieschandalen en mensenrechtenschendingen in en buiten China. De Chinese overheid bestempelde hem daarop tot persona non grata en poogde hem monddood te maken door onder meer een gevangenisstraf, het ontnemen van zijn paspoort en het meermaals slopen van zijn studio. Inmiddels werkt Ai vanuit Berlijn onverminderd voort aan zijn kunstprojecten.

Het werk van Ai Weiwei kent verschillende vormen – van video, fotografie en beeldhouwwerken tot performances en lichtinstallaties – en gevarieerde thema’s, geregeld met een scherpe politieke boodschap. Een van zijn beroemdste en meest controversiële werken is zijn Citizens’ Investigation: een grootschalig onderzoek naar het overheidsfalen na de aardbeving van Sichuan in 2008, dat hij verbeeldde met onder andere een muur van 9.000 felgekleurde scholierenrugzakjes en een namenlijst van overleden kinderen. Eveneens beroemd zijn Sunflower Seeds (2010), een vloer van 100 miljoen porseleinen zonnebloempitjes; The Bird’s Nest (2005-2008), het stadion dat hij ontwierp voor de Olympische Spelen van Beijing; en de verschillende projecten waarmee hij aandacht vraagt voor bootvluchtelingen, waaronder #SafePassage en de documentaire Human Flow (2017).

Ai ontving meerdere eredoctoraten en prijzen voor zijn morele moed en kunstwerken. Zo kreeg hij in 2012 de Václav Havel Prize for Creative Dissent, benoemde Amnesty International hem in 2015 tot ‘Ambassadeur van het geweten’, en rekenden Foreign Policy en TIME hem tot de invloedrijkste denkers ter wereld.