valery

Verantwoordelijkheid voor de geest

Ik ben voornemens u de wanorde te schetsen waarin wij leven. Ik wil proberen u te laten zien hoe de geest op deze waargenomen wanorde reageert, hoe hij in zichzelf keert als hij, na bepaald te hebben wat hij wel en niet vermag, bij zichzelf te rade gaat en poogt zich de chaos voor te stellen waartegen zijn natuur hem tot verzet dwingt.

Maar het beeld van een chaos ís een chaos. Mijn eerste punt is dus de wanorde: ik vraag u daarop uw aandacht te richten. Dat kost een zekere inspanning; we beginnen er innig vertrouwd mee te raken, we worden erdoor gevoed, ademen haar in, wakkeren haar aan, en het kan gebeuren dat ze een ware behoefte voor ons wordt. Wij vinden haar zowel om ons heen als in onszelf, in de krant, op ons werk, in onze houding, in onze genoegens en zelfs in onze kennis. Ze is onze stuwende kracht en dat wat we zelf hebben geschapen drijft ons uiteindelijk een onbekende kant op die we niet uit willen.

Deze huidige toestand, door onszelf tot stand gebracht, is onvermijdelijk het begin van een bepaalde toekomst, maar een toekomst die we ons met geen mogelijkheid kunnen voorstellen, en dat is iets geheel nieuws.