Schatkamer
Welkom in onze digitale Schatkamer. Hierin verschijnen onder andere de mooiste essays uit het Nexus-archief, video-opnamen van onze activiteiten en besprekingen van nieuwe boeken of films.
Schrijft u zich in voor de speciale Schatkamernieuwsbrief, dan ontvangt u hoogstens eens per week een mail met een persoonlijke aanbeveling zodra we iets nieuws hebben toegevoegd aan de Schatkamer.
Inschrijven voor de Schatkamernieuwsbrief
Muziek
Optreden Busch Trio en Serguei Milstein
Cultuur, Humanisme, Samenleving
Jubileumlezing Leon Wieseltier
Welkom Rob Riemen
Livestream jubileumsymposium 2026
Wendell Berry
De opvolging van generaties
Er bestaat een asymmetrie in de opvolging van generaties, die je raakt en die op een manier verdrietig is, en ten slotte geruststellend.
Biografie, Literatuur
De onmisbare stem van Wendell Berry (1934-2026)
Profeet van het authentieke boerenleven
Met zijn literaire reflecties en milieuactivisme wist Berry als ‘intellectuele boer’ de publieke opinie te bespelen.
Cultuur, Filosofie
Leon Wieseltier
De kaasman
Al zijn dromen waren vernietigd – allemaal op één na: de droom van het begrijpen; en die droom kon overal worden gerealiseerd, zelfs in een kleine delicatessenwinkel aan de kust. Hij had geleden, maar hij had niet onnadenkend geleefd.
Literatuur
László Krasznahorkai
Afscheid van Zsömle
Waar in eerder werk uiteindelijk hele dorpen en gemeenschappen te gronde gaan, richt Afscheid van Zsömle zich vooral op het verval van één man. Het boek is bewust klein gehouden, als studie over wat eenzaamheid en een gebrek aan erkenning met iemand kunnen doen.
Geschiedenis, Literatuur, Oorlog
László Krasznahorkai
In het Waterloo
Onze instincten, die we maar geen kennis zullen noemen, fluisteren ons in dat de aardbewoners, opvarenden van een Titanic, die ter dood zijn veroordeeld maar ‘overleven’ onbegrijpelijkerwijs toch een te sterk woord vinden, bedreigd worden door een niet eerder bekende, vernietigende kracht.
Rob Riemen
What Can Cure a Civilization in Crisis?
Ter introductie op de Nexus-conferentie 2026
Oorlog, Politiek, Samenleving
Q&A met Robert Malley en Sigrid Kaag
Oorlog, Politiek, Samenleving
Middle East Diplomacy: The Inevitability of Tragedy
Biografie, Politiek, Religie, Samenleving
Kassem Eid
Wachten op de wederkomst van Jezus
Ik ben iemand die met eigen ogen heel veel slechte mensen en slechte daden gezien heeft. Ik heb het aan den lijve ondervonden. Ik heb het overleefd. Maar nog steeds geloof ik dat het grootste deel van de mensheid goed en vriendelijk is.
Filosofie, Politiek, Samenleving
Allan Janik
De domheid te lijf
In mijn ervaring leert Aristoteles ons op schitterende wijze heel veel over de concrete aard van het volle menselijk leven in een welvarende samenleving die zichzelf bestuurt. Ik garandeer je dat die ervaring ook voor jou is weggelegd als je bereid bent er iets voor te doen.
Biografie, Filosofie
Allan Janik (gratis toegankelijk)
Brief aan een jonge filosofe
Twee deugden die van immense hulp zijn op de reis over de raadselachtige slingerpaden van de filosofie, zijn humor en tolerantie. Zonder deze val je als filosoof ten prooi aan frustratie en misschien zelfs wanhoop.
Cultuur, Geloof
Jürgen Habermas
Een ‘postseculiere’ samenleving – wat betekent dat?
In het kielzog van de kritiek op een eurocentrische blik is er sprake van ‘het einde van de seculariseringstheorie’.
Filosofie, Geschiedenis, Politiek
Simone Weil
Alleen macht telt
Op deze wereld is macht het enige wat telt en dat versterkt gevoelens, ook het gevoel van mededogen. Daarvan zijn talloze voorbeelden te geven.
Biografie, Geschiedenis, Samenleving
Alicja Gescinska
Vrouwen in duistere tijden
Nu de duisternis weer terrein lijkt te winnen, biedt Gescinska broodnodig tegenwicht met ‘een ode aan het goede waartoe de mens in staat is’. Tien odes aan tien vrouwen die bleven proberen het goede te doen.
Geschiedenis, Politiek, Samenleving
Vladimir Tismaneanu
Ideologie, utopie en waarheid
De morele verdoving van de bevolking was de belangrijkste bondgenoot van de posttotalitaire communistische macht. Het systeem werkte zolang de heersende leugen door het individu werd geaccepteerd en verdragen.
Politiek
Václav Havel (gratis toegankelijk)
De macht der machtelozen
Als een surrogaat van iets ‘bovenpersoonlijks’ en iets doelloos maakt de ideologie het de mens mogelijk zijn geweten voor te liegen en zijn werkelijke status en zijn niet al te glorieuze ‘modus vivendi’ voor de wereld en voor hemzelf verborgen te houden.
Samenleving, Wetenschap
Theo Compernolle
Verslavende apps en brokkelende breinen
Als je continu verbonden bent met het internet, functioneer je constant in een impulsieve reflexbreinmodus, waarbij je denkbrein geen kans krijgt. Als jij niet in staat bent om langdurige aandacht te schenken aan informatie en van meme naar meme klikt, tikt of scrolt, is de kans ook veel groter dat je in een echokamer of fabeltjesfuik terechtkomt.
Cultuur, Kunst
Joachim Trier
Sentimental Value
Als kijker ga je met het huis meeleven, met hoe het verstrikt raakt in de familiebanden die steeds verder in de knoop raken en hoe het hier haast letterlijk de gevolgen van draagt.
Biografie, Geschiedenis, Oorlog, Samenleving
Jan Brokken
Even weinig als van onze vaders
We vergissen ons in mensen, we vergissen ons in onze vaders, we vergissen ons in onze moeders, dus misschien vergissen we ons ook wel in de geschiedenis.