cultuur

De dood van de cyberflaneur

Evgeny Morozov

Dit essay verscheen in 2013, in Nexus 61, ‘Verloren liefde’.
Liever op papier lezen? Bestel hier een exemplaar.

 

Toen ik onlangs door een stapel vergelende artikelen over de toekomst van het internet bladerde, stuitte ik op een kort, mij onbekend essay uit 1998 dat, jawel, verschenen was op een website met de naam ‘Ceramics Today’. De auteur besprak enthousiast de opkomst van de ‘cyberflaneur’; hij schetste een prachtige digitale toekomst vol speelsheid en onverwachte ontwikkelingen, die deze mysterieuze online figuur dankzij zijn neus voor dit soort dingen te wachten stond. ‘Internet en Infobahn zijn het domein van de cyberflaneur, zoals stad en straat dat vroeger waren voor de flaneur.’ Zo’n blik op morgen leek destijds bepaald niet voor de hand te liggen.

Geïntrigeerd begon ik te onderzoeken wat er met de cyberflaneur was gebeurd. Al snel ontdekte ik dat ook andere toenmalige commentatoren de opkomst van het online flaneren voorzagen. Maar gezien de treurige toestand waarin het huidige internet verkeert, hebben ze de plank volledig misgeslagen. Cyberflaneurs zijn er amper en het fenomeen cyberflaneren lijkt niet te rijmen met de wereld van de sociale media. Wat ging er mis? En is er reden voor ongerustheid?