Leermeesters -

Friedrich Nietzsche

Friedrich Nietzsche

Nietzsche

Friedrich Nietzsche (1844-1900) geldt als een van de grootste denkers uit de negentiende eeuw – en misschien wel als de bekendste. Nietzsche begon als briljante hoogleraar filologie en maakte naam met De geboorte van de tragedie, maar beleefde zijn echte doorbraak toen hij de academische wereld verliet.

Als ‘filosoof met de hamer’ ging hij alle westerse idealen te lijf. De dood van God, de herwaardering van alle waarden, Amor Fati, de eeuwige terugkeer van het gelijke, het belang van bildung: de grote ideeën van Nietzsche zijn niet meer weg te denken uit onze wereld. Nietzsche’s scherpe cultuurkritiek inspireerde vele grote denkers na hem, waaronder Thomas Mann en Menno ter Braak, en meerder Nexus-sprekers en -auteurs.

Leven en werk

Rüdiger Safranski staat bekend als meesterbiograaf van grote geesten. Over Goethe, Hölderlin en Schopenhauer schreef Safranski vuistdikke en veelgeprezen biografieën. Ook Nietzsche portretteerde hij in een biografie van diens denken. In Nexus 16, ‘Cultuur en politiek’, verscheen een geweldig essay van Safranski, waarin hij in feite zijn hele Nietzsche-biografie schetst. Lees het hier online, in twee delen.

Nietzsche wil niet alleen citeerbare zinnen produceren, maar zijn leven zo inrichten, dat het een citeerbare ondergrond voor zijn denken wordt. – Rüdiger Safranski

Het historisch zintuig

Iedere oorspronkelijke denker weet zich verbonden met een traditie, maar is per definitie ook anders dan zijn voorganger. Hij is, in de woorden van Machiavelli, een stoutmoedige zeevaarder die onbekende continenten ontdekt. Maar hoe kan het eigenlijk dat we in de meest uiteenlopende werken uit verschillende tijden toch steeds ‘literatuur’ of ‘filosofie’ weten te herkennen – zelfs als ze, zoals het geval was bij Shakespeare, in hun eigen tijd werden verguist?

Dat is de vraag die de Franse filosoof Claude Lefort verkent in dit essay, aan de hand van onder anderen Nietzsche, Stendhal en Dante. Als Lefort gelijkt heeft, zou zijn eigen essay ook een springplank moeten zijn voor eigen ideeën.

lefort

Filosofie, Geschiedenis

Claude Lefort

Het historisch zintuig – Stendhal en Nietzsche

Het genie blijft zoals het is; de smaak is daarentegen variabel