Politiek, Samenleving
Michael Ignatieff
Liberale politiek in het antropoceen
Onze grootste kunst maakt ons al een tijdje duidelijk dat ons een Götterdämmerung wacht als het menselijk vernuft voor de wagen van de hebzucht wordt gespannen en de grenzen van de natuur overschrijdt. Wat kan de politiek, dus collectief optreden in de breedste zin van het woord, doen om een ramp te voorkomen?
Biografie, Politiek
Rory Stewart
Op het scherpst van de snede
Het beeld dat Stewart van de Engelse politiek schetst is weinig rooskleurig. Ondanks de domheid en teleurstellingen waarmee hij wordt geconfronteerd, lijkt hij maar niet op te willen geven. Steeds probeert hij resultaten te boeken en de wereld in zijn ogen een beetje beter te maken.
Politiek, Samenleving
Anton van Hooff
Lof der volksmacht
Er is veel te loven in de democratie. Maar waardoor overtreft democratie in het bijzonder ieder ander politiek bestel? Doordat zij principieel nooit af is. Zij is in staat om te leren van fouten en zichzelf te hervormen.
Biografie, Politiek
Aleksej Navalny
Patriot, mijn verhaal
Navalny laat zien dat, zelfs in Rusland, een individu met overtuiging en resultaat invulling kan geven aan zijn democratische burgerschap.
Biografie, Geschiedenis, Politiek
Aleksej Bogantsev
In Rusland moet je oud worden
Ik zag de Sovjet-Unie, in volledige overeenstemming met de officiële propaganda, als het vooruitstrevendste, vredelievendste en rechtvaardigste land ter wereld. Voordat ik inzicht kreeg in de ware inhoud en betekenis van de Sovjetperiode in de geschiedenis van Rusland, was ik vele decennia verder.
Geschiedenis, Literatuur, Oorlog
Sana Valiulina
Waar alle wegen ophouden
Waar alle wegen ophouden laat zich lezen als een poging van de schrijfster om haar vader te rehabiliteren; niet als militair, maar als een uniek, individueel mens met een eigen wil, met dromen, angsten en verlangens. Want precies dat werd kapotgemaakt in het Sovjetimperium, dat zijn eigen soldaten als grof vuil afdankte en tot ballingen maakte in hun eigen land.
Cultuur, Oorlog, Politiek
Volodymyr Yermolenko
Oekraïne: oorlog, dood en een nieuw begin
Oekraïne is een land waar mensen laten zien dat ze tot het onmogelijke in staat zijn. Het is een land van het ondanks: het behield zijn identiteit ondanks eeuwenlange imperiale pogingen het te vermoorden en het zwijgen op te leggen. Het is een land dat de oude krijgersdeugden die aan de wieg van de Europese beschaving stonden weer tot leven wekt.
Geschiedenis, Literatuur, Oorlog
Nescio
Zingen in het donker
De teksten bieden een inkijkje in het Amsterdam van de jaren veertig en in een familiegeschiedenis die zich daar ontvouwt, en presenteren tegelijkertijd een menselijke blik op oorlog in het algemeen.
Cultuur, Geschiedenis, Samenleving
Emilia Menkveld en Maurits Lesmeister
Cadeaus
De antieke Griekse en Romeinse samenlevingen waren gecompliceerd en gelaagd: dat weerspiegelt zich in wat de mensen aan elkaar en de goden gaven en hoe ze daarover schreven.
Biografie, Cultuur
Thomas Heij
Er is geen andere rijkdom dan het leven
Iets heeft volgens John Ruskin waarde als het voordeel oplevert voor het leven. Zo is ware rijkdom het bezit van waardevolle zaken door waardige personen.
Rob Riemen
Apocalypse Now: The Revelation of our Time
Ter introductie op de Nexus-conferentie 2025
Rob Riemen
De terugname van het Vrijheidsbeeld
Wanneer president Trump bij het ontwaken zijn favoriete tv-programma Fox & Friends aanzet, kan hij wat hij hoort en ziet niet geloven. De afgelopen nacht is het Vrijheidsbeeld van zijn sokkel in New York gehaald en overgevlogen naar Frankrijk waar het op een nieuwe sokkel is geplaatst in de haven van de Noord-Franse stad Duinkerke.
Cultuur, Literatuur
Mark Sarvas
Gefrankeerde vriendschappen
Ik heb een hele boekenkast gevuld met mijn collectie literaire briefwisselingen en ik heb me regelmatig afgevraagd waarom ik die zo aantrekkelijk vind. Volgens mij komt dat in elk geval deels door de kans om de ongeredigeerde kant te zien van auteurs die mij geïnspireerd hebben.
Biografie, Geschiedenis, Literatuur
Marita Mathijsen
Een vrije geest
We krijgen zowel Betjes grote schrijfcarrière als haar herkenbare menselijkheid in al hun vele facetten te zien. Hierdoor wordt de voorheen vrij abstracte figuur van de schrijfster meer dan tweehonderd jaar na haar dood weer helemaal echt.
Cultuur, Kunst, Literatuur
Ágnes Heller
De menselijke ziel in al zijn stemmingen
Vertrouwdheid met de geschiedenis, de dichtkunst, de godsdienst, het wereldbeeld en zelfs de gewoontes van een tijdperk draagt bij tot begrip, niet zozeer van de vragen zelf, maar van de manier waarop ze door een bepaalde filosoof op een bepaald moment geformuleerd zijn.
Literatuur, Poëzie
Rainer Maria Rilke
De sonnetten aan Orpheus
Een centraal thema in de sonnetten is artistiek scheppen, preciezer de dichtkunst. Rilke zet Orpheus neer als een soort mythisch model van de dichter. In Metamorfosen van Ovidius daalt de dichter, zanger en lierspeler Orpheus af in de onderwereld. In dit verhaal zitten meerdere thema’s die we terugvinden in de sonnetten – zang, kunst, transformatie, leven en dood.
Filosofie
Pablo M. Lamberti
Een oefening in leven
Lamberti stelt dat het praktiseren van de filosofie vergelijkbaar is met het leren bespelen van een instrument; het bestaat niet enkel uit reflectie maar vraagt ook om fysieke en innerlijke inspanning.
Cultuur, Samenleving
Azza El-Kholy
Een permanente oefening in respect
Pas als we durven te twijfelen, dieper durven te graven en zelf durven na te denken, kunnen we een stap zetten in de richting van vooruitgang en respect voor menselijke waardigheid, in plaats van terug te keren naar de duisternis van godsdienstoorlogen en etnische en koloniale strijd.
Europa
Mathieu Segers
Europa en het idee uit de toekomst
De Amerikanen stonden aan de wieg van de geboorte van het politieke naoorlogse Europa en nu staan we er alleen voor. De zwaarte van het moment dwingt ons om ons af te vragen: kunnen we dat volhouden en wat vraagt dat van ons Europeanen?
Europa
Winston Churchill
Een ‘Verenigde Staten van Europa’
Ik moet u waarschuwen. Er rest wellicht weinig tijd. We kunnen even op adem komen. De kanonnen zwijgen. De strijd is stilgevallen; maar de gevaren zijn niet geweken. Als we de Verenigde Staten van Europa willen oprichten, moeten we nu beginnen.
Cultuur, Europa, Geloof, Samenleving, Wetenschap
Robert Cooper
Hoop en het strand van Dover
Was de toekomst voorheen altijd een kwestie van het geloof geweest, vanaf nu behoorde ze tot het domein van de hoop. En die hoop probeerde men in de Verlichting te verwezenlijken via de politiek. Dat is nog steeds zo.
Samenleving
Tommy Wieringa
Optimisme zonder hoop
Elke catastrofe neemt volgens Wieringa het zicht op de toekomst tijdelijk weg, maar als ‘de vijand eenmaal is verslagen en de wapens zwijgen, de pandemie is uitgewoed of de beurs weer opveert, dan keert ook de toekomst terug.’ Bij de klimaatcrisis is het echter ‘de toekomst zelf die ons haar beeld ontzegt.’
Geschiedenis, Samenleving
Luuk Bouwman
De Propagandist
Het rücksichtslos najagen van eigenbelang en het afschuiven van elke verantwoordelijkheid op de Duitsers blijkt in De Propagandist de kern van het probleem te zijn.
Politiek, Samenleving
Hans Ulrich Jessurun d'Oliveira
Vivos voco, mortuos plango
Iemand die in de overzichtelijke naoorlogse tijd in Nederland leeft, is geen knip voor zijn neus waard is als hij zijn mond niet open durft te trekken als hij vindt dat de overheid zich dingen permitteert die niet deugen.
